DAGJE TREINEN
IN HET VERNIEUWDE
SPOORWEGMUSEUM

Het Spoorwegmuseum maakt al jaren vertrouwd deel uit van de Utrechtse binnenstad. De iconische treinen in het museum, gevestigd in het oude Station Maliebaan, vertellen op aansprekende wijze over belangrijke gebeurtenissen in onze vaderlandse geschiedenis. Dat treinen vroeger niet alleen dienden als vervoermiddel, maar de reiziger ook moesten imponeren is goed terug te zien in de indrukwekkende collectie van het museum.

‘Ons uitgangspunt is educatie door vermaak’, vertelt Peter Paul de Winter, Hoofd Collecties van het Spoorwegmuseum. Het is zijn doel om kinderen door het vertellen van verhalen ongemerkt te leren over de geschiedenis van de spoorwereld.


Maar ook voor (groot)ouders is een bezoek aan het museum interessant. ‘We brengen onze boodschap letterlijk en figuurlijk over op verschillende niveaus.’ Directeur Nicole Kuppens voegt hieraan toe, dat het Spoorwegmuseum weliswaar ontzettend leuk is voor kinderen, maar dat het geen specifiek kindermuseum is. ‘Omdat we het minstens zo belangrijk vinden dat (jong-)volwassenen zich hier goed kunnen vermaken, hebben we pareltjes voor elke doelgroep.’

Verleden en toekomst

Het Spoorwegmuseum biedt zijn bezoekers een totaalbeleving. ‘We geloven dat de geschiedenis pas echt gaat leven als we groot en klein deze zelf laten ervaren. Natuurlijk zijn we ons ervan bewust dat we kostbare iconen in huis hebben, maar dit weerhoudt ons er niet van om ze zo veel mogelijk open te stellen voor het publiek’, zegt Peter Paul.

Het laagdrempelige karakter wordt extra benadrukt door de aanwezige EduTRAINers. Zij vertellen de gasten niet alleen van alles over de collectie, ze kunnen er ook voor zorgen dat bepaalde treinen die niet voor het publiek zijn opengesteld onder begeleiding toch mogen worden bezocht.


Naast het presenteren van historische verhalen kijkt het Spoorwegmuseum graag naar de mogelijke toekomst van het vervoer op het spoor. ‘Als museum ben je onlosmakelijk verbonden met het verleden, maar wij staan tegelijkertijd stil bij de vraag waar het – mogelijk – naartoe gaat’, vertelt Nicole. Zelf ziet ze wel toekomst in de hyperloop; een vacuümtrein die met hoge snelheid door een luchtdrukbuis zweeft.


In het vorig jaar geopende Techlab kunnen kinderen kennismaken met de technieken achter het spoor, zowel de hedendaagse als die van de toekomst. ‘Interactie speelt ook hier een belangrijke rol. Door het doen van allerlei experimenten kunnen bezoekers aan den lijve ondervinden hoe het bijvoorbeeld kan dat treinen zelden ontsporen en hoe het is om aan de noodrem te trekken.’

Publiektrekker

Met jaarlijks ruim 400.000 bezoekers is het Spoorwegmuseum één van de belangrijkste publiektrekkers van de provincie Utrecht. ‘Dat komt, denk ik, omdat wij onze gasten de kans bieden om op een onwaarschijnlijk leuke manier iets te leren. Want of je nu jong bent of al wat ouder, je gaat gegarandeerd rijker naar huis’, aldus Nicole.


Om ervoor te zorgen dat mensen het museum blijven bezoeken, is het een must om regelmatig iets nieuws neer te zetten. Die herhaalbezoeken zijn essentieel voor de toekomstbestendigheid. ‘Als museum hebben we de ambitie om te blijven vernieuwen. We zijn ontzettend dankbaar dat we dit dankzij het grote maatschappelijke draagvlak ook kunnen doen’, zegt Nicole. Hoewel het Spoorwegmuseum op gezette momenten altijd al wel kleine verbeteringen doorvoert, was het enkele jaren geleden volgens de organisatie hoog tijd voor een grondige metamorfose.


De Stichting Goede Doelen Nh1816 steunde in 2016 de noodzakelijke renovatie om die upgrade te realiseren. De compleet vernieuwde hal beslaat ongeveer de helft van het museum en toont de ontwikkelingen van bijna twee eeuwen reizen per trein. Peter Paul: ‘Dankzij die gift van Stichting Goede Doelen Nh1816 hebben we alles kunnen doen wat we voor ogen hadden en er écht iets moois van gemaakt.’

'We brengen
de collectie
echt tot
leven'

- Directeur Nicole Kuppens

Arend en Hondekop

Waar het uitgangspunt voorheen was om zo veel mogelijk treinen en stoomlocomotieven te laten zien, moeten ze nu iconisch of beeldbepalend zijn en zo een belangrijke rol in de geschiedenis van het personenvervoer spelen.


Het Spoorwegmuseum toont onder meer de eerste elektrische trein en de beroemde “Hondekop” uit 1962. Ook wordt het publiek zo nu en dan getrakteerd op een rijdende Arend, de oudste, bewaarde Nederlandse stoomlocomotief. ‘Door de nieuwe opstelling kunnen we een veel grotere beleving bieden.


Bovendien hebben we de treinen met behulp van de donatie van Nh1816 kunnen inrichten zoals dat destijds was. Dat zorgt voor veel meer sfeer’, licht Peter Paul toe. Verder is er in de museumhal van alles te doen. Denk aan een meterslange projectiewand, waarop doorlopend informatiefilmpjes worden getoond en een interactieve zuil, waar bezoekers achtergrondinformatie kunnen opvragen of digitale prentkaarten kunnen versturen vanaf diverse oude stations door heel Nederland.

‘We hebben pareltjesvoor elke doelgroep’

Ook de Vuurproef, de attractie die bezoekers tijdens een spectaculaire rit toont hoe treinen de wereld hebben veroverd, is een grote hit.


Niet in de laatste plaats vanwege de mogelijkheid om via een simulator te ervaren hoe het is om zélf een trein te besturen. Dankzij de donatie heeft het museum ook het Modellenmagazijn kunnen openen: een interactieve ruimte waar op magische wijze de unieke collectie treinmodellen wordt gepresenteerd. ‘Door onder meer te spelen met schaalgroottes brengen we de collectie echt tot leven’, zegt Nicole.


De doorgevoerde vernieuwingen zorgen er niet alleen voor dat mensen graag nog eens terugkomen, ze blijven tijdens een bezoek ook beduidend langer. ‘Vóór de renovatie bleven veel bezoekers maar een paar minuten in deze hal. En moet je nu zien: het is de eyecatcher van het Spoorwegmuseum geworden.’

Deel dit artikel via:

BELEEF HET SPOORWEGMUSEUM MET 50% LEDENKORTING

Ga voor meer informatie naar:
Nh1816.nl/ledenvoordeel/spoorwegmuseum