Paralympisch Sporter Fleur Jong

"DANKZIJ DE ATLETIEK ZIE IK IN ALLES EEN UITDAGING"

Door een bacterie in haar bloed verloor Fleur Jong (23) haar beide onderbenen en raakte daarnaast acht vingers voor de helft kwijt. In plaats van passief te berusten, gaf ze haar leven een nieuwe invulling. En hoe! Van actieve danseres en tennisster werd ze een succesvolle paralympisch atleet.

Bijna zeventien jaar lang leidde Fleur Jong een leven zoals dat van de meeste van haar leeftijdsgenoten. Ze ging naar school, sprak in het weekend af met vrienden, danste in wedstrijdteams en tenniste fanatiek. Tot die ene decemberdag, waarop alles veranderde. Nu, ruim vijf jaar na die bijna dodelijke infectie, werkt ze toe naar de Paralympische Spelen 2020 in Tokio. Op de dag van onze ontmoeting maakt ze zich op voor haar eerste loop training van het seizoen op de buitenbaan van Friendship Sports Centre in Amsterdam. De zon schijnt, ze staat te trappelen om ‘echt even lekker snelheid te maken’.

Haar positiviteit is ontwapenend. Daarover zegt ze: “Ik vind het leven veel te leuk om bij de pakken neer te gaan zitten. Ik had geen andere keuze. Door de atletiek zie ik in alles een uitdaging. Bibian Mentel, de paralympische snowboardster, heeft me enorm geïnspireerd.”

Vallen en opstaan

Ook de invloed van haar teamgenoten is groot geweest. Fleur kan zich haar allereerste training nog goed herinneren.

Op haar dagelijkse protheses moest ze een paar keer een trap op en af rennen, vervolgens de oefening nog eens herhalen met het overslaan van een trede en ten slotte hinkelend naar boven en beneden. “Mijn eerste gedachte was: ho eens even. Hoe dan? Zonder benen?” Ze lacht als ze eraan terugdenkt. “Toen zag ik Ronald Hertog gaan, alsof het niets was, en ik nam me voor: oké, dan moet ik dat ook kunnen. Natuurlijk lukte het niet meteen, ik ben een paar keer hard gevallen. Maar je moet vooral niet bang zijn.” De eerste keer op haar nieuwe blades was al even onwennig. “Het zijn een soort veren. Ik had mezelf totaal niet onder controle en stuiterde van links naar rechts.”

Vertrouwen

Het is niet niks om ineens andere benen te hebben, die weliswaar aan je vast zitten maar (nog) niet ‘eigen’ voelen, niet als vanzelfsprekend onderdeel van je lichaam. “Hoe weet je zeker dat je er niet doorheen zakt? Dat ze je de vaardigheden geven die je nodig hebt? Die onzekerheden speelden in het begin. Maar inmiddels zijn het echt ‘mijn’ benen. Er zijn maar een paar mensen die eraan mogen sleutelen. Alleen Frank Jol, mijn prothesemaker, en Guido Bonsen, mijn coach, mogen de afstelling bepalen. Dat vertrouwen is in de loop der jaren gegroeid.”


“Kijk”, zegt ze, terwijl ze haar been op tafel zet: “Dit is dus de nieuwe prothese, met een plastic proefkoker. Aan de binnenkant hebben we hem uitgehold en opgevuld met klei, waarmee een mal ontstaat die perfect aansluit. De definitieve versie is gemaakt van carbon.”

Vliegen

Sprinten geeft Fleur een ultiem gevoel van vrijheid. “Als ik grote, lange passen maak en mijn knieën zijn mooi hoog, is het alsof ik vlieg. Een heerlijk gevoel, met de wind door je haren.” De truc is, zegt ze, een bepaalde grens op te zoeken. “Dat je het nèt niet meer onder controle hebt. Dán haal je vaak een topsnelheid.” Vanwege haar lengte – ze is 1.83 meter en op blades 1.87 – zijn de eerste passen extra moeilijk. Maar als ze eenmaal op gang is, gaat ze als een speer: zeker dertig kilometer per uur. Om haar aan te moedigen, roept haar coach wel eens: ‘Usain Bolt!’, verwijzend naar de fameuze Jamaicaanse sprinter, met zijn uitzonderlijke lengte van bijna twee meter. Fleur Jong heeft naar eigen zeggen veel profijt van haar dansmotoriek; daardoor weet ze precies hoe ze haar lijf moet aansturen.

Stijgende lijn

Normaal traint Jong twintig uur per week. Nu is ze, na een recente operatie, weer in opbouw en zijn twee looptrainingen vervangen door ‘AlterG’. “Een antizwaartekrachtloopband, waar je jezelf in ritst”, legt ze uit. Ze noemt het een fantastische uitvinding. “Hiermee train je op zo’n zestig procent van je lichaamsgewicht. Die belasting bouw je langzaam op. Mijn herstel heeft vijf maanden geduurd in plaats van de verwachte zes weken. Toen ik net begon, kreeg ik na een paar minuten al verschrikkelijke kramp, maar ik ga intussen elke week vooruit.” Ze traint volgens de SKUR-methode. Die staat voor sprint, kracht, uithoudingsvermogen en rust: een voor Jong ideale trainingsvolgorde.


Zaterdag is een rustdag. Ze focust nu vooral op het vasthouden van de stijgende lijn van haar herstel, op ‘geen fouten maken’ en niet overenthousiast te raken. “De belangrijkste training is altijd die van morgen.”

“Alleen mijn prothesemaker en coach mogen aan mijn benen komen”

Stijgende lijn

Het WK in november dit jaar is de eerste stip op Jongs horizon. “Mocht ik dat onverhoopt niet halen, dan ga ik gewoon door. Ik wil ervoor zorgen dat in 2020 niemand meer om me heen kan tijdens de Paralympische Spelen in Tokio.” De grootsheid van de Spelen geeft zonder meer iets extra’s, weet ze dankzij haar vorige deelname. “Je belandt in een soort bubbel: als je ’s morgens uit het raam kijkt, voel je meteen dat er iets bijzonders aan de hand is. Er wordt een compleet dorp uit de grond gestampt, als lego. Neem alleen al de eetzaal, die is zo groot als twee voetbalvelden! Tegelijkertijd moet je oppassen dat je het niet groter maakt dan het is, want dan ga je geheid andere dingen doen. En dat is nu juist niet de bedoeling.”

Rolmodel

Of ze zichzelf als rolmodel ziet? “Ik hoop dat ik dat kan zijn, al is het maar voor één iemand. Maar er is meer dan topsport. Ik wil ook een maatschappelijke bijdrage leveren.” Daarom richtte Fleur Jong samen met trainer Guido Bonsen en teamgenote Marlène van Gansewinkel de stichting Para Atletiek op (zie kader). Inmiddels hebben zich al zes talenten en twee hoogactieve revalidanten bij het team aangesloten. “We geven veel presentaties en zijn daarnaast bezig een cursus op te zetten voor fysiotherapeuten. Ook krijgen we veel vragen van mensen met een spasme of prothese.

Hett eerste wat we altijd zeggen is: kom langs! Bibian Mentel heeft mij enorm vooruitgeholpen. Die support gun ik iedereen. Mijn missie is te laten zien dat een handicap geen beperking hoeft te zijn. Je kunt zoveel meer dan je denkt.”

TALENTEN STIMULEREN

Stichting Para Atletiek, in 2017 opgericht door de atleten Fleur Jong en Marlène van Gansewinkel en trainer Guido Bonsen, zet zich in voor sporters met een handicap. Het doel is hen te ondersteunen en te stimuleren in het ontdekken van hun mogelijkheden en het verleggen van hun grenzen.

WIE IS FLEUR JONG?

Geboren: Purmerend, 17 december 1995

Woont: in Amsterdam

Lengte: 1.83m, op blades 1.87m

Traint: Tien à elf keer per week in het Olympisch stadion in Amsterdam

Specialiteit: 100 en 200 meter

Hoogtepunten:

  • WK 2015 Doha - derde plaats (brons) op de 200 meter, zesde plaats op de 100 meter
  • Paralympische spelen 2016 Rio de Janeiro
  • WK 2017 London - vierde plaats op de 200 meter