NIEUW VERBLIJF SLINGERAPEN IN ARTIS

'Bosduivels' slingeren van boom naar boom

Zwarte slingerapen zijn gebouwd voor een leven in de boomtoppen van het oerwoud. In ARTIS wonen zes van deze ‘bosduivels’. In hun nieuwe verblijf, dat werd gerealiseerd met steun van Stichting Goede Doelen Nh1816, hebben ze volop klim- en slingermogelijkheden. We kijken mee over de schouder van dierverzorger Ivar van den Berge.

“Het is geweldig dat de slingerapen nu acht meter de lucht in kunnen”

Met lieslaarzen aan waadt Ivar van den Berge de vijver in. Het is lunchtijd voor de slingerapen. Op het menu staat een lekkere mix van rode bieten, broccoli, paprika en papaja. Deze vezelrijke maaltijd is verstopt in metalen korven. Via een handig katrolsysteem takelt de dierverzorger deze korven in de boomtoppen. “Zo zetten we de apen een beetje aan het werk. Net als in de natuur, want daar krijgen ze hun eten ook niet op een presenteerblaadje”, legt hij uit. Soms verstopt hij insecten op het eiland. Vooral sprinkhanen zijn een delicatesse.

Jongensdroom

Dieren in ARTIS verzorgen: het was een jongensdroom van Van den Berge. Zijn ouders namen hem vaak mee, naar de oudste dierentuin van Nederland. Dan zetten ze een stoeltje neer bij nijlpaard Tanja en was hij de hele middag zoet. Intussen verzorgt hij de slingerapen al weer ruim tien jaar. “Kijk, daar heb je de baas van het stel”, vertelt hij, als de eerste aap tevoorschijn komt. “Een dominant type. Groot en sterk. Af en toe slingert hij flink aan de touwen om te laten zien wat hij in zijn mars heeft.” De imposante slingeraap inspecteert één voor één alle korven en pikt overal wat lekkers uit. Dan volgen de anderen, de oudste apen eerst. “Hun karakters zijn erg verschillend. Eén van de drie dochters is bijvoorbeeld erg ondernemend. Haar ene zus is wat rustiger en de andere het meest acrobatisch.”

Muziek

Slingerapen zijn expressieve dieren, met veel mimiek in hun gezicht. Bij grote opwinding kleurt dat knalrood. In Suriname, waar ze oorspronkelijk voorkomen, worden ze daarom ook wel bosduivels genoemd. “Hun natuurlijke habitat is het tropisch regenwoud, waar ze zelden tot nooit op de grond komen. Met hun lange grijpstaarten zekeren ze zich aan touwen en takken. Ze gebruiken die echt als een vijfde hand”, leren we van de sympathieke dierverzorger. “Het puntje van hun staart is kaal en heeft rimpels en ribbels, die voor grip zorgen. De duim is rudimentair; die is bijna weg om de slingerbeweging te kunnen maken.” De mannetjesaap laat intussen zijn kunsten zien. Behendig glijdt hij langs de touwen. Soms lijkt het net of hij valt, maar schijn bedriegt: hij heeft zijn bewegingen volledig onder controle. Zwarte slingerapen zijn kampioen koorddansen.

Dierverzorger Ivar van den Berge brengt de slingerapen een gezonde en vezelrijke lunch

Vliegende bussen

Het nieuwe apenverblijf bevindt zich op een bijzondere plek in ARTIS. Vlak na de oprichting in 1838 liep de Nieuwe Prinsengracht nog dwars door het park heen. Met een pontje konden bezoekers naar de overkant. In 1866 werd die gracht omgetoverd tot drie vijvers. Deze vormen samen een rijksmonument. De noordelijke vijver, ’t Veentje, is het nieuwe slingerapenverblijf geworden. Het restauratieproces is zo duurzaam mogelijk uitgevoerd. Het verblijf van hout en glas is verbonden met twee eilanden in de vijver. Via touwen kunnen de ‘bosduivels’ van boom naar boom slingeren, en van eiland naar eiland.

“Er zijn verschillende routes, inclusief een vluchtroute, voor als er onderling ruzie is”, zegt Van den Berge. “En de nesten in de boomtoppen zorgen voor schaduw. Hierin kunnen de apen zich terugtrekken.”

Klimmen en klauteren

De apenverzorger is erg enthousiast over het nieuwe verblijf. “Het is geweldig dat de slingerapen, die voorheen in het Kleine-Zoogdierenhuis verbleven, nu acht meter de lucht in kunnen klimmen en klauteren! De dieren hebben meer ruimte en beschutting. Daardoor kunnen ze ook beter hun natuurlijke gedrag vertonen.”

De verzorgers hebben zo min mogelijk fysiek contact met de dieren. Behalve toen er een babyaapje werd geboren. “De moeder accepteerde het jonkie niet, dus moesten we het bijvoeden. Vanuit de couveuse bleef er wel interactie met de groep. Want een aap is een aap. En zo moeten ze zich ook gedragen.” De apen zoeken contact door hun lippen te tuiten en een kreungeluidje te maken. Ook met hun verzorger. “Ze herkennen me van grote afstand”, lacht Van den Berge. “Zelfs als ik incognito in mijn eigen kleding lángs het verblijf loop, pikken ze me er haarfijn tussenuit.”

Door de maaltijd te verstoppen in metalen korven, zet ARTIS de slingerapen een beetje aan het werk, net als in de natuur

LEDENVOORDEEL

De verhalen van ARTIS bestaan al sinds 1838 en worden elke dag opnieuw geboren. Ervaar de natuur en ontdek haar betekenis voor onze samenleving. Nh1816 biedt ledenvoordelen aan samen met haar maatschappelijke partners zoals ARTIS.

Ga naar Nh1816.nl/ledenvoordeel voor de actieperiode en voorwaarden. Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de ledenacties!

ARTIS BLIJFT VERNIEUWEN

Stapje voor stapje vernieuwt ARTIS de verschillende parkonderdelen. Na de renovatie van het slingerapenverblijf zijn nu de goudwanggibbons aan de beurt. Ook wordt er hard aan gewerkt om het Groote Museum aan het Artisplein, dat al zeventig jaar leeg staat, weer open te stellen voor publiek. “Onze missie is om de verbinding tussen mens en natuur te versterken”, zegt directeur Rembrandt Sutorius. “Dat doen we door de dieren de ruimte te geven die ze verdienen, maar ook door het park verder te blijven ontwikkelen tot een bloeiende, stralende plek, en ruimte te creëren voor educatie en erfgoed. We laten bezoekers alle facetten van de natuur van dichtbij ervaren.”

Ambitieus

De samenwerking met maatschappelijke partners is daarbij van groot belang. Stichting Goede Doelen Nh1816 ondersteunt actief de ideële doelstellingen van ARTIS.

Directeur Sutorius spreekt van een fijne samenwerking. “Nh1816 omarmt onze missie en toont zich een zeer betrokken partner. Zonder steun van de Stichting Goede Doelen Nh1816 zouden we onze ambities niet kunnen realiseren. Zo zijn de nieuwe verblijven van de jaguars en de wallaby’s ook mede door de steun van Nh1816 gerealiseerd.”

In het kantoor van Sutorius hangen historische foto’s. Op één ervan maakt een bezoeker een ritje op een olifant. “Dat is vandaag de dag natuurlijk ondenkbaar”, zegt hij. “Tijden veranderen. Onze visie is ook geëvolueerd, van ego naar eco. We denken nu veel meer vanuit de behoeften van de dieren. Onze fantastische verzorgers – sommigen werken hier al ruim vijftig jaar! – zijn onze helden; zij laten de dieren dier zijn.”

- ARTIS directeur Rembrandt Sutorius

Artis

Sutorius woont met zijn gezin in de directeurswoning in het park. ARTIS is dus ook letterlijk zijn achtertuin. “Na de geboorte van mijn oudste zoon kwam ik hier graag om te wandelen. ARTIS was en is ook een prachtig stadspark”, vertelt hij. “Het is een heel romantische plek, met een rijk erfgoed. Een instituut.” Zijn favoriete moment van de dag is de vroege ochtend. “Als je dan via de grote poort de statige Papegaaienlaan in loopt en langzaam de stedelijke omgeving achter je laat, hoor je in de verte de gibbons zingen. Een magisch moment! Er zijn veel bijzondere plekken: ik geniet er ook erg van om de olifanten in het water te zien spelen. En nu het weer warmer wordt, laten de slingerapen zich ook steeds vaker zien in hun schitterende nieuwe verblijf. Echt genieten!”