Cabaretier Clauda de Breij


"IN CARRÉ MOET JE EEN BEETJE TOVEREN"

Als jong meisje zag Claudia de Breij haar held Herman van Veen in Koninklijk Theater Carré en dacht: dat wil ik ook. Nu is ze zelf een vaste Carré-speler en dat beschouwt ze na al die jaren nog steeds niet als een vanzelfsprekendheid. Vanaf half oktober speelt ze exclusief in Carré haar nieuwe muzikale familievoorstelling 'Hier ben ik'.

Win kaarten voor 'Hier ben ik' van Claudia de Breij!

“Wist je dat André Kuipers in de ruimte naar muziek luisterde die hij als kind associeerde met astronauten? Dan drong het besef tot hem door dat hij daar echt gekomen was. Dat heb ik met Carré”, zegt Claudia de Breij. De cabaretier koestert warme herinneringen aan de keren dat haar ouders haar meenamen naar het beroemde Amsterdamse theater. Best een onderneming, realiseert ze zich achteraf. Helemaal vanuit Hagestein, een klein dorpje aan de Lek.

Onbewaakt ogenblik

Als kind voelde ze zich er bijzonder, in die prachtige zaal vol fonkelende kroonluchters. “Ik was vrij introvert. Geen type voor een carrière in de theaterwereld, dacht mijn omgeving. Maar stiekem droomde ik er wel van.” De eerste keer dat ze in Carré optrad, zo’n twaalf jaar geleden, zal De Breij nooit vergeten. “Ik was zó onder de indruk, dat ik lang niet zo goed speelde als tijdens de repetities. Toch voelde ik me gedragen door het publiek. Alsof de mensen in de zaal het mij gunden om die droom te verwezenlijken.”

Na afloop van de voorstelling zou ze wat gaan eten in een café om de hoek. Voordat ze de lege zaal verliet, stond ze even helemaal alleen op het podium. “Op dat onbewaakte ogenblik heb ik snel de vloer gekust”, blikt De Breij terug. “Ik weet nog goed dat ik later die avond het theater verliet en de nachtportier me toefluisterde: ik zag het wel, hoor!”

Bilcontact met Toon

Dat ontzag, weet ze inmiddels, verdwijnt nooit helemaal. Onlangs nog betrad ze met Sander Geboers, haar vaste pianist, het podium en kreeg hij plots de slappe lach. “Zo van: moet je kijken waar we zijn!” In de sterrenkleedkamer van Carré, met een ster in de parketvloer, is de historie voelbaar. “Als je daar in de spiegel kijkt, besef je dat Lou Reed daar ook in heeft gekeken. Vlak voor zijn legendarische optreden, waarna hij instortte. En op die wc hebben mijn helden gezeten!” Een schaterlach. “Dan heb ik gewoon even bilcontact met Toon Hermans!” Inmiddels voelt ze zich geen ‘kerkganger’ meer, maar is er eerder sprake van een partnerschap.

Toen Madeleine van der Zwaan in 2012 werd aangesteld als directeur van Koninklijk Theater Carré was De Breij net doorgebroken. “We praten samen veel over het vak, in een gelijkwaardig contact.”

Stradivarius

Vorig jaar zei Van der Zwaan tegen haar: ‘Claudia, jij moet jezelf nu echt gaan zien als vaste Carré-speler.’ En warempel: de eerstvolgende keer op het podium voelde De Breij dat ze gelijk had. “Op een gegeven moment kun je het theater aan. Het vergt een andere techniek. Zoals je op een Stradivarius ook anders speelt dan op een oefenviool.” Nee, Carré is geen plek voor understatements. “De kunst is”, vervolgt ze na een korte stilte, “om te spelen met het mystieke, het sprookjesachtige van het theater. In je bewegingen, de manier waarop je de ruimte in beslag neemt – het is een beetje toveren. Herman van Veen is daar een meester in.” De theatermaakster broedde al langer op een voorstelling voor de hele familie. Toen Carré haar benaderde met het verzoek iets te maken, wist ze dan ook zeker dat het iets moest worden waar íedereen naartoe kan.

MONUMENTAAL THEATER TOEKOMSTBESTENDIG

Sinds 2015 draagt Stichting Goede Doelen Nh1816 bij aan de continuïteit van Koninklijk Theater Carré als monumentaal theater en de ontwikkeling van talent in het bijzonder. Dankzij een donatie aan het Carré Fonds ging een langgekoesterde wens in vervulling: verbetering van de geluidsinstallatie. Ook de nieuwe foyer ‘In de Nok’ en de renovatie en verduurzaming van het karakteristieke koepeldak werden mede mogelijk gemaakt door Stichting Goede Doelen Nh1816.

Daarnaast maakte de stichting onlangs mogelijk dat Carré kan investeren in apparatuur, software en training van Carré theatertechnici voor livestreaming. Hiermee kan het theater de komende periode – waarin de zaalcapaciteit door de coronamaatregelen zeer beperkt is – waar mogelijk toch een theaterbeleving bieden en extra inkomsten genereren. Ook kan Carré op de zakelijke markt het aanbod verruimen en hiermee aanvullende inkomsten genereren op langere termijn.

Onderduikverhaal

Als drager van de prestigieuze Louis Davidsring, een Nederlandse onderscheiding op het gebied van kleinkunst, raakte De Breij geïnteresseerd in de eerste draagster daarvan: de joodse revue-en variétéster Heintje Davids. Zeker toen ze hoorde dat Heintje tijdens de Tweede Wereldoorlog vlak bij haar huis, in Utrecht, ondergedoken zat. “Toen ik mij verder verdiepte in Heintjes levensverhaal wist ik: aan de hand van Heintje kan ik het verhaal vertellen dat ik wil vertellen. En dat gaat over ‘er mogen zijn’. Heintje was de zus van de grote kleinkunstenaar Louis Davids. “Anders dan Louis, haar andere broer Hakkie en zus Rika mocht Heintje van haar ouders niet meedoen met de Davids Familierevue. Daarvoor was ze nu eenmaal te dik en te lelijk.” Zo begint de muzikale familievoorstelling Hier ben ik van De Breij.

Heintje Davids-effect

In veel Broadway-verhalen zijn de helden eigenlijk antihelden, stelt de cabaretier. De outsider die uiteindelijk toch zijn weg vindt – daar smullen we van. “Ontroerend, want kennelijk voelen we ons allemaal zo. Heintje is ook een antiheld. Ze mocht er niet zijn. Eerst niet als artiest, maar daar brengt ze zelf verandering in. Wie bepaalt dat je niet mooi genoeg bent om te doen wat je wilt doen?

Ze had schijt aan alles en ging recht op haar doel af. En met succes: ze bleek geweldig! Heintje vond haar vak zo leuk dat zij na een groots afscheid van het publiek telkens terugkeerde op het podium. Keer op keer nam ze afscheid en maakte dan toch weer een comeback. Inmiddels kennen wij dit als het Heintje Davidseffect. Het begrip staat zelfs in de Dikke Van Dale. Later mocht Heintje er niet zijn om wie ze was: joods. Ze overleefde de oorlog als enige Davids door te doen alsof ze dood was.”

Meezingers

In Hier ben ik vertelt De Breij het levensverhaal van Heintje. De vertelling, met de vierkoppige band, gaat over het verwezenlijken van je dromen en de wil, het recht en het gevecht om er te mogen zijn – wie je ook bent. “Veel mensen kennen de liedjes van Heintje Davids, zonder het te weten. Zoals Zandvoort bij de zee of haar prachtige duet Omdat ik zoveel van je hou met Sylvain Poons. Heerlijke liedjes die iedereen mag meezingen.” De Breij schreef ook diverse nieuwe nummers voor de voorstelling en verwerkte haar hit Mag ik dan bij jou erin. Deze songtekst krijgt plotseling een andere lading in de context van het onderduikverhaal van Heintje Davids.. Het geheel is een voorstelling met een lach en een traan, waar de levenslust vanaf spat. “Ik zie een deinend Carré voor me. En ik hoop dat bezoekers het theater verlaten met een blij overwinningsgevoel.”

Beladen ring

En de Louis Davidsring? Die heeft door deze voorstelling nog meer betekenis gekregen voor De Breij. De prijs werd in 1948 in het leven geroepen door de gemeente Rotterdam. Ter nagedachtenis aan Louis Davids en als eerbetoon aan de joodse theaterfamilie Davids. De drager mag zelf beslissen aan wie én wanneer de ring wordt overgedragen. “Heintje droeg hem als eerste, daarna Wim Kan en toen Herman van Veen, die hem in 2015 aan mij gaf”, vertelt De Breij, die voorlopig nog niet van plan is de ring door te geven. “Er zit ook een oorkonde bij. Als ik die lees proef ik het collectieve schuldgevoel dat na de oorlog heerste over het lot van de joden. Impliciet voelde het ontvangen van de ring voor mij als een opdracht. Aan het eind van de voorstelling zijn we in het hier en nu. Heintje staat wéér in Carré. En ze mag er zijn!”

“Toen ik even alleen op het podium van Carré stond, heb ik snel de vloer gekust”

WINACTIE

Win kaarten voor "Hier ben ik" van Claudia de Breij!

Wil jij met je (klein)kinderen naar de familievoorstelling van Claudia de Breij? Maak kans op 4 kaarten voor Hier ben ik op zaterdag 17 oktober om 16.00 uur in Koninklijk Theater Carré! Hoe? Ga naar Nh1816.nl/claudia en laat jouw gegevens achter. Coöperatie Nh1816 steunt via Stichting Goede Doelen Nh1816 maatschappelijke projecten en goede doelen zodat die voor iedereen behouden en toegankelijk blijven. Zoals Koninklijk Theater Carré. Als maatschappelijk partner van Koninklijk Theater Carré biedt Nh1816 haar leden de kans tickets voor de voorstelling Hier ben ik te winnen.