Florentijn Hofman


‘Mijn kunst lijkt lichtvoetig, maar heeft wel degelijk een boodschap’

Het NEMO Science Museum in Amsterdam onderging de afgelopen vijf jaar een complete transformatie, met de opening van Humania in november vorig jaar als grande finale. In deze interactieve tentoonstelling, mede gesteund door Stichting Goede Doelen Nh1816, staat de mens centraal. Centerpiece is het 8,5 meter hoge kunstwerk ‘Een handstand’ van Florentijn Hofman, die eerder wereldberoemd werd met zijn gigantische badeenden. Voor het NEMO de eerste investering in kunst, voor Hofman de eerste keer dat hij zich aan een mensfiguur waagde.

Een handstand in NEMO

Voor ‘Een handstand’, het 400 kilo zware en 8,5 meter hoge kunstwerk dat Florentijn Hofman voor de tentoonstelling Humania in NEMO Science Museum maakte, liet hij zich heel dicht bij huis inspireren. “Mijn jongste zoon Dit zat op turnen en maakte de hele tijd handstanden. Ik heb hem ook meegenomen naar de pitch. Hij droeg zo’n morphsuit en mocht niks zeggen. Dat is eigenlijk ook wat het beeld doet. Het maakt nieuwsgierig. Zit er iemand in dat pak? En wie is dat dan?” Leuk weetje: het kunstwerk is een exacte replica van het lichaam van Dit en is gemaakt van purschuim, polyester en 3D-geprinte onderdelen. Over Humania zegt de kunstenaar: “De tentoonstelling is confronterend en leerzaam. Een aanwinst voor NEMO, naast de andere interactieve tentoonstellingen." In Humania kom je door middel van spellen, tests en museale objecten alles te weten over je eigen soort; de mens. Aan deze tentoonstelling in NEMO Science Museum in Amsterdam heeft Stichting Goede Doelen Nh1816 met trots een steentje mogen bijdragen. Meer info: nemosciencemuseum.nl

Dit werk is een klein voorproefje van wat aan de Schiedamseweg in Rotterdam-West gebouwd wordt: een zestien meter lang en tien meter hoog beeld van de bospoldervos. Een ode aan de inwoners van de wijk. “Zij zijn streetwise en sluw, net als de vos”, verklaart Hofman. En hij kan het weten, want voordat hij met zijn gezin naar Arnhem verhuisde, woonde en werkte hij op steenworp afstand van de plek waar de enorme bospoldervos straks het straatbeeld zal domineren. Waarom die plastic zak? “Dat is een knipoog naar de markt op het Grote Visserijplein. Heeft de vos wat gepikt, iets gekocht of ruimt hij de rondslingerende plastic zakjes, die je daar altijd ziet, juist op?”

Ode aan Rotterdam-West

Een dertig meter lang aardvarken met een feestmuts op, een tien meter hoge beer met een kussen onder zijn arm, een rieten muskusrat van 31 meter en natuurlijk zijn befaamde serie Rubber Duck, de grote, vriendelijke badeenden, die in verschillende havens in Europa, Azië en Australië dobberden. Het werk van kunstenaar Florentijn Hofman is onmogelijk over het hoofd te zien, al begint hij elk werk wel met een miniatuurversie van klei. Van plasticine welteverstaan. “Ik heb inmiddels alles wel geprobeerd, maar dit is écht de allerbeste klei”, vertelt Hofman, met voor hem op de keukentafel een kleiwerk van een oranje vos met een plastic zak in zijn bek.

Gelaagd

Dat we Hofman in zijn eigen huis mogen interviewen, is overigens bijzonder. Want hoe groots en imponerend zijn werk dan ook mag zijn, zelf staat hij niet graag in de belangstelling. “Mijn kunst gaat niet over mij. Ik ben ook niet iemand die graag op de voorgrond staat of veel deelt op social media. Wél vind ik het heel leuk om op plekken waar mijn kunst staat, met mensen de dialoog aan te gaan. Ik maak namelijk kunst voor iedereen. Het is groot en staat buiten, maar is vooral benaderbaar. Mijn werk is niet direct expliciet of provocerend, maar kan dit in een bepaalde setting wel zijn. Neem de grote gele badeend. Het werk doet denken aan speelgoed en heeft iets heel vriendelijks. Maar wanneer je het in Chili voor het martelschip van Pinochet plaatst of in Saint-Nazaire naast een onderzeebunker uit de Tweede Wereldoorlog gebeurt er iets bijzonders. Die eend ontzielt in feite zo’n nare plek. Mijn werk lijkt in eerste instantie lichtvoetig, maar is wel degelijk gelaagd. Zo’n plek wordt er anders van. Wanneer je die boodschap er niet in wilt zien, is dat overigens ook prima. Ik vind het ook ontzettend mooi om te zien hoe bijvoorbeeld het Feestaardvarken en de Staalman door de wijk zijn omarmd en echte ankerpunten zijn geworden. Mensen spreken er af, komen er samen. Mijn beelden zijn een soort stille getuigen van die ontmoetingen.”

Buitenkunst

Openbare ruimtes vormden al vroeg het favoriete decor van Hofman. Terwijl zijn klasgenoten op de kunstacademie vooral ín het atelier te vinden waren, verkoos Hofman juist de buitenlucht. “En wanneer je buitenkunst maakt, moet je natuurlijk wel opvallen in een vaak druk straatbeeld met hoge gebouwen.” Eén blik op de installaties van Hofman en je snapt dat die niet in een paar weken te realiseren zijn. "Nee, het zijn behoorlijke producties. Het maken van een werk duurt al gauw een jaar.” Hofman werkt dan ook niet alleen; hij heeft inmiddels een vast team vakmensen om zich heen verzameld.

Feestaardvarken

De befaamde Rubber Duck

Drie miljoen haren

“Meestal ben ik met zo’n tien verschillende projecten tegelijk bezig”, vertelt Hofman, als we hem vragen wat we de komende tijd van hem kunnen verwachten. Als sneak peek toont hij op zijn computer een tekening van een groot project in China: een enorme reuzenpanda met in zijn handen een selfiestick met een smartphone in een pandahoesje. “De pandabeer is ijdel en het trotse symbool van Dujiangyan Panda Base én China. Het idee is dat je samen met de panda een selfie kunt maken. De mensen daar leven nog veel meer op hun telefoon dan wij. Deze panda krijgt maar liefst drie miljoen haren, gemaakt van geheugenstaal”, vertelt Hofman trots. “Je kunt de panda dus aaien en de haren gaan weer terug naar hun oorspronkelijke staat. Elk stalen haartje wordt er met de hand ingeschroefd.” Het project zal, als het is geïnstalleerd, waarschijnlijk wel weer viral gaan.

Wie is Florentijn Hofman?

Florentijn Hofman, geboren in 1977 in Delfzijl, wist al op jonge leeftijd dat hij kunstenaar wilde worden. Hij studeerde aan de Christelijke Academie voor Beeldende Kunsten in Kampen en volgde later een masteropleiding aan de Kunsthochschule in Berlijn. Zijn befaamde Rubber Duck ging de hele wereld over. De eerste – en met een hoogte van 32 meter tevens grootste – versie van de opblaasbare badeend dook in 2007 op in het Franse Saint-Nazaire. Bekende werken in eigen land zijn onder andere het Feestaardvarken in Arnhem en de Staalman in het Amsterdamse Staalmanpark. Hofman woont met zijn vriendin Kim, die ook ontwerper is, en hun vier kinderen op een voormalig defensieterrein bij Arnhem. Het leegstaande pand transformeerden zij tot een prachtige woning met atelier. “Onze keuken was vroeger de bar van defensie”, vertelt hij. “We kregen zes jaar geleden de sleutel om te kijken of het iets voor ons was. We werden verliefd en hebben de sleutel nooit meer teruggegeven.” Meer informatie: florentijnhofman.nl

De Staalman