Bezoek het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers met ledenvoordeel!

Vrijwilligers van de KNRM

HALSOVERKOP VERTREKKEN OM EEN LEVEN OP ZEE TE REDDEN

Wie aan hulpdiensten denkt, heeft al gauw de meldkamer van brandweer, ambulance en politie in gedachten. Maar wie zeker ook tot dit rijtje behoren, zijn de vrijwilligers van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij (KNRM). Goed getraind en altijd met de pieper op zak, helpen deze helden zwemmers, watersporters en opvarenden in de meeste gevallen veilig op het droge. Redder Machiel van Westerhoven en de geredde Jelle Buning en Jan Karel van der Toorn delen hun indrukwekkende verhaal in het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers in Den Helder. Tussen de bedrijven door leidt directeur Jan de Ruiter ons rond in dit boeiende museum en vertelt hij over de in aanbouw zijnde VR-simulator.

‘Het zijn vaak heftige gebeurtenissen, daar moet je met elkaar over praten’

Jelle Buning

In het dagelijks leven is Machiel van Westerhoven directeur van familiebedrijf RIGO Verffabriek in IJmuiden. Zo’n anderhalf jaar geleden kreeg hij er een rol bij: Machiel werd vrijwilliger bij de KNRM-post IJmuiden. Met zijn passie voor nautiek – hij studeerde scheepsbouwkunde en woont op een oud passagiersschip in de haven van IJmuiden – voelt hij zich bij de KNRM als een vis in het water. “Alles van de KNRM vind ik interessant: de bijzondere opdrachten, het materieel waarmee gewerkt wordt, maar ook de financiële kant van de zaak, dat laatste interesseert me mateloos. De KNRM draait volledig op giften van donateurs; geen subsidies en geen belastingen, dat vind ik geweldig!” Een van die donateurs is Stichting Goede Doelen Nh1816. Dankzij deze financiële steun kon de KNRM in 2014 een geheel nieuwe klasse reddingboot in de vaart nemen: de ‘Nh1816’, die gebruikt wordt door Machiel en de andere vrijwilligers van het reddingstation in IJmuiden.

Pieper

Het is wachten tot de pieper afgaat. “Als er een melding komt, zie je direct wat er aan de hand is”, vertelt Machiel. “Dan laat ik acuut alles vallen. Ik zeg, waar ik ook ben: sorry, maar ik ga. Ook als ik in een belangrijke vergadering zit. Inmiddels zijn mijn collega’s er wel aan gewend, dat ik opspring en halsoverkop vertrek. Vanaf het reddingstation gaan we met ten minste zes man richting zee en voeren we de reddingsoperatie uit. Als het nodig is, alarmeren we hulpdiensten, zoals de ambulance. Aan boord zijn de rollen verdeeld en altijd duidelijk, daar is geen discussie over.

Na de reddingsoperatie komen we bij elkaar in het reddingstation en praten we na over wat we hebben meegemaakt. Het zijn vaak heftige gebeurtenissen, daar moet je met elkaar over praten.” Gek genoeg horen de vrijwilligers van de KNRM in 90% van de gevallen niets meer van de mensen die ze hebben gered. “Dat vinden we natuurlijk wel jammer. Niet dat we op een schouderklopje zitten te wachten, maar je wilt graag weten hoe het iemand na de redding is vergaan. Zeker na een zware reddingsoperatie, ook om zelf de gebeurtenis te kunnen verwerken. We weten dat schaamte een rol speelt. Geredde mensen vinden vaak dat ze zich onverantwoordelijk hebben gedragen. Maar wij zijn niet bezig met het hoe en waarom. We doen gewoon wat we moeten doen om iemand te redden. En dat geeft enorm veel voldoening.”

Jan Karel van der Toorn

Mui

Op 12 september 2009 liep voor Jelle Buning een frisse ochtendduik in de Noordzee bij Terschelling ternauwernood goed af. De fysiotherapeut en theatermaker uit het Groningse Zuidhorn besloot tijdens een paar dagen cursus met twee andere deelnemers in alle vroegte te gaan zwemmen. “Toen de andere twee weer teruggingen, bleef ik in zee om nog een paar golven te pakken. ‘Ik kom zo!’ riep ik nog. Even later keek ik naar de kust en merkte ik dat ik wel heel ver in zee was. Ik probeerde terug te zwemmen, maar kwam geen meter vooruit, de stroming was veel te sterk. Achteraf begreep ik dat ik in een mui was beland.” Zo’n mui ontstaat haaks op de kustlijn, een geul tussen twee zandbanken in. Het water tussen het strand en de zandbanken stroomt bij eb en vloed door de geulen tussen de zandbanken. Er ontstaat een sterke stroming, die de zwemmer verder de zee in kan sleuren. Muien komen overal voor, maar op plekken met weinig golven is de kans het grootst.

‘Ik hoorde mijn nek breken, dat was zo bizar’

“De twee andere zwemmers waren inmiddels weer terug op het strand”, vervolgt Jelle zijn verhaal. “Zij wisten dat ik in de problemen zat, door mijn geroep om hulp, maar door de golven zagen ze me al snel niet meer. Ze wisten de KNRM te waarschuwen: er liep een jutter op het strand, die vrijwilliger is bij de KNRM. Ik heb vijf kwartier in het water gelegen. En hoewel ik echt een goede zwemmer ben, werd ik moe, kreeg ik het koud en begon ik na verloop van tijd langzaam het bewustzijn te verliezen. Ik herinner me dat ik op een gegeven moment dacht: ik vind het niet meer zo leuk, dat zwemmen, ik ga heel even slapen en dan zwem ik zo wel weer verder. Meteen daarna kwam de reddingsboot eraan en visten de KNRM-vrijwilligers mij uit het water.”

Ideale drenkeling

Jelle was naderhand vooral kwaad op zichzelf. “Terug op land heb ik alleen maar gevloekt: hoe kon ik zó stom zijn, dacht ik, en die KNRM’ers zullen wel boos zijn: daar heb je weer zo’n stomme toerist. Ik ben later naar het reddingstation gegaan om mijn redders te bedanken en er was geen enkel verwijt. Ook in de ambulance geen kwaad woord.

Eén van de broeders zei ‘Weet je dat je de ideale drenkeling bent? Je hebt een goede conditie, je kunt goed zwemmen en je bent fors: dat spek op je lijf heeft je gered, zonder dat had je het nooit zo lang volgehouden.’ Mijn vrouw zei later aan de telefoon dat ze die ochtend niet alleen een man hebben gered, maar ook een vader, een partner en een zoon. Daar had ze gelijk in. Ik ben die mensen van de KNRM eeuwig dankbaar.” De gebeurtenissen van die septemberochtend in 2009 verwerkte Jelle in een theaterstuk, dat hij solo speelt aan de hand van een aantal personages, zoals zijn vader, zijn zoontje en de strandjutter, die door Jelles mede-zwemmers werd gealarmeerd. Meer informatie over de voorstelling: deidealedrenkeling.nl.

Gebroken nek

Jan Karel van der Toorn voor altijd in het geheugen gegrift. De sportieveling uit Elst (Gld) ging die dag – zoals zo vaak – in zijn eentje surfen in Ouddorp, Zuid-Holland. Het onheil sloeg toe toen de vin onder de surfplank bleef haken in waterplanten en hij met een snelheid van zo’n 50 km per uur een enorme klap op het water maakte. Daarbij brak hij drie nekwervels, zijn borstbeen en een aantal ribben. Hij is nog altijd aan het revalideren.

“Ik hoorde mijn nek breken, dat was zo bizar. Daarna moet je je hoofd vasthouden en boven water zien te blijven.” Jan Karel wist zich met een hand vast te houden aan zijn board en met de andere hand zijn nek te stabiliseren. Zo lag hij een tijd alleen in het water tot een andere surfer hem te hulp schoot en de KNRM kon alarmeren. Het zou uiteindelijk veertig minuten duren voor zijn redders met de boot langszij kwamen. “Ik heb het gehaald, nu komt het wel goed, dacht ik. Ik ben mijn redders enorm dankbaar dat ze niet aan me zijn gaan sjorren, maar me goed gestabiliseerd hebben, anders was het heel anders afgelopen. Jaarlijks organiseert de KNRM het Reddersgala, een benefietavond waar de vrijwilligers centraal staan. Daar heb ik mijn redders kunnen bedanken. Dat was mooi.”Bij toeval filmde de ‘Go Pro’, die Jan Karel tevoren op zijn mast had bevestigd, het hele ongeluk. “Alles staat erop: het surfen, de val en de redding, tot en met de aftocht in de ambulance. Achteraf heeft die film mij geholpen het ongeluk te verwerken. Wat de revalidatie betreft, heb ik nog een lange weg te gaan, maar inmiddels ben ik gelukkig wel weer aan het werk.”

VR-Simulator

Altijd al willen weten hoe een reddingsoperatie er in het echt aan toe gaat? Op dit moment werkt het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers in Den Helder aan een virtual reality (VR)-simulator, waarmee je een reddingsoperatie live kunt ervaren. Jan de Ruiter, sinds vier jaar op vrijwillige basis directeur van het museum, is razend enthousiast. “Er zijn al twee simulators in het museum, een windtunnel en een vaarsimulator, maar deze nieuwe VR-simulator is van geheel andere orde!”, vertelt hij. “Met de VR-bril op stap je aan boord van een boot die geïnspireerd is op reddingboot Nh1816. Door die bril waan je je op zee. Je neemt plaats op een bewegende stoel en door de beelden die je ziet, de geluiden die je hoort en de bewegingen die de boot maakt, ondervind je ‘aan den lijve’ wat de redders meemaken.

Ondertussen krijg je het verhaal van de reddingsoperatie mee.” De VR-simulator wordt een nieuwe, spannende attractie en een extra reden voor een bezoek aan het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers. Zodra de VR-simulator is geopend, kun je als lid van Nh1816 de reddingoperatie met korting beleven. Via Nh1816.nl/ledenvoordeel houden wij je op de hoogte.

Bezoek het Nationaal Reddingmuseum Dorus Rijkers met ledenvoordeel!

Een bezoek aan het Reddingmuseum in Den Helder is een leuke en leerzame interactieve belevenis. Ervaar bijvoorbeeld hoe windkracht 10 aanvoelt in de windtunnel en beleef de wilde zee als een echte redder op de vaarsimulator. Ga naar Nh1816.nl/ledenvoordeel voor de actieperiode en voorwaarden. Meld je aan voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de ledenacties!